Η αρχιτεκτονική της ακατάσχετης επιδειξιομανίας

Η εικόνα: Τάση Παπαϊωάννου, Τοπίο της φαντασίας, ακρυλικό σε χαρτί

του Τάση Παπαϊωάννου

(Αρχιτέκτων, ομότιμος καθηγητής Σχολής Αρχιτεκτόνων ΕΜΠ)

[4.7.2024]

«Πες μου ποιος είσαι να σου πω πώς κτίζεις – πες μου πώς κτίζεις να σου πω ποιος είσαι».

Άρης Κωνσταντινίδης

Ζούμε σε μια εποχή όπου ο άκρατος καταναλωτισμός αποτελεί τη νέα παγκόσμια θρησκεία. Ο άνθρωπος έχει συνδέσει την ευημερία και την ευτυχία του, αποκλειστικά με το πόσα αγαθά καταναλώνει, ανεξάρτητα αν αυτά του είναι απαραίτητα ή όχι για τη διαβίωσή του. Έχει κατισχύσει σχεδόν παντού, ως κυρίαρχη κουλτούρα των κοινωνιών μας, το δόγμα: «καταναλώνω, άρα υπάρχω».

Σταδιακά οι κοινωνίες μας μεταλλάσσονται σε ασύνδετα μεταξύ τους σύνολα, ανικανοποίητων ατόμων ή όπως έλεγε ο Οκτάβιο Πας σε «συνάξεις μοναχικών ανθρώπων». Ανθρώπων οι οποίοι διακατέχονται από τη μανία της αγοράς καινούργιων προϊόντων, προϊόντων τα οποία κάνουν σχεδόν καθημερινά την εμφάνισή τους και προβάλλονται ως τα νέα πρωτοποριακά και επαναστατικά επιτεύγματα της τεχνολογίας. Κάποιοι που έχουν την οικονομική άνεση τα αγοράζουν, ενώ ταυτόχρονα δημιουργούν σε όλους τους υπόλοιπους, το σύνδρομο της στέρησης και της επιτακτικής “ανάγκης” να τα αποκτήσουν πάση θυσία κι αυτοί. Η αγορά του αχρείαστου αντικειμένου, δημιουργεί αντίθετα απ’ ότι θα περίμενε ίσως κανείς, την αύξηση της καταναλωτικής μανίας, συνθλίβοντας τον άνθρωπο μέσα στα γρανάζια ενός φαύλου κύκλου διαρκώς νέων αγορών, δημιουργώντας εν τέλει απολύτως εξαρτημένα και χειραγωγούμενα άτομα. Άτομα που βυθίζονται μέσα σ ’έναν ολέθριο ατομικισμό και εγκλωβίζονται, ολοένα και περισσότερο, στα ασφυκτικά και περιχαρακωμένα όρια ενός μοναχικού Εγώ.

Η καταναλωτική ανεξέλεγκτη βουλιμία, ως αυτοσκοπός, έχει καθορίσει εδώ και χρόνια και την αρχιτεκτονική πρακτική. Η κατοικία (και όχι μόνο) έχει μετατραπεί σε εμπόρευμα και αντιμετωπίζεται ως κοινό καταναλωτικό προϊόν. Αρκεί να επισκεφτεί κανείς τα νότια και βόρεια προάστια της Αττικής (Γλυφάδα, Βούλα – Βριλήσσια, Χαλάνδρι), για να διαπιστώσει το είδος της αρχιτεκτονικής που χτίζεται στις περιοχές αυτές τα τελευταία χρόνια. Απίθανες πολυκατοικίες, γεμάτες στολίδια και περιττά επιθέματα, όπου η μια ανταγωνίζεται την άλλη σε κακογουστιά και εκζήτηση. Δεν υπάρχει κανένας κανόνας που στοιχειωδώς να συγκροτεί και να προδιαγράφει τον αρχιτεκτονικό σχεδιασμό τους. Τα κτίρια πια μοιάζουν με παχύρευστες τούρτες, όπου το μόνο που ενδιαφέρει τους σχεδιαστές τους, είναι η επιδειξιμανία του φανταχτερού, του πομπώδους, του κραυγαλέου και του προκλητικού.

Η προσπάθεια είναι το νέο κτίριο να διαφοροποιηθεί με κάθε τρόπο από τα γειτονικά του και να μη θυμίζει σε τίποτε αυτά που προϋπήρξαν, αφού ο μοναδικός στόχος είναι να «πουλήσει» (και μάλιστα πολύ ακριβά) στον μελλοντικό καταναλωτή-ιδιοκτήτη. Ακατανόητες και άχρηστες καμπύλες, εμφανίζονται πάνω στις όψεις των νεότευκτων «αρχιτεκτονημάτων». Ένα θλιβερό δειγματολόγιο από κάθε είδους καμπύλες, κυρτές ή κοίλες, συνεχόμενες ή διακοπτόμενες, περιστρέφονται γύρω από τα κτίρια, χωρίς κανένα απολύτως νόημα. Συστρέφονται σαν σερπαντίνες πάνω σε αποκριάτικα σκηνικά, καλύπτοντας εξωτερικά τα αδιάφορα, κατά τα άλλα, ορθογώνια και βαρετά παραλληλεπίπεδα του χτισμένου αχταρμά.

Άλλα κτίρια πάλι, αποτελούν το απόγειο του τριγωνισμού τόσο σε οριζόντιο όσο και σε κατακόρυφο επίπεδο. Θηριώδη δοκάρια δίχως να επιτελούν καμιά στατική λειτουργία εκτείνονται στο πουθενά, πλάκες και πρόβολοι όλων των δυνατών μορφών πετάγονται δεξιά και αριστερά δίχως σκοπό, ενώ κάθε νέα πολυκατοικία που “σέβεται” τον αγοραστή και φυσικά στοχεύει στο πορτοφόλι του, διαθέτει ιδιωτικές πισίνες (-μπανιέρες) στα παραφουσκωμένα μπαλκόνια της. Τι αξίζει άραγε σήμερα ένα σπίτι δίχως την πισίνα του; Τα inox και τα κρυστάλλινα στηθαία που γυαλίζουν ενοχλητικά, είναι πλέον κανόνας για μια “πολυτελή” κατασκευή που εναρμονίζεται με τα πρότυπα του life style της εποχής μας, στα πλούσια, αλλά αβαθή και κενού περιεχομένου προάστια των μικροαστικών φαντασιώσεών μας.

Η αρχιτεκτονική της άσπρης στιλπνής φούσκας, αποτελεί την αποθέωση της αυτοαναφορικότητας και αυταρέσκειας. Συμβατικά κτίρια, ως προς τη συνθετική τους δομή, ντύνονται με τα ρούχα της εκζήτησης και της φιγούρας, μιας κίβδηλης επένδυσης προκειμένου να εντυπωσιάσουν και να καταπλήξουν με την αυθάδη και προκλητική παρουσία τους, το μάτι του ακόρεστου και αδαή νεόπλουτου (έλληνα ή ξένου). Τα φθηνά και ευτελή υλικά πλασάρονται στην αγορά του real estate ως υπερπολυτελής κατασκευή. Γυψοσανίδες κάθε είδους που επικαλύπτουν απίθανες μεταλλικές κατασκευές, καλύπτουν σαν χοντροκομμένο μασκάρεμα τις όψεις, των παχύσαρκων και ψηλών (σύμφωνα με τα περιβαλλοντικά bonus του ΝΟΚ) πολυκατοικιών. Σε άλλες, βλέπεις πάνω στις επιφάνειές τους ακατανόητες διακοσμητικές τρύπες, στρογγυλές ή οβάλ, πάνω σε πλάκες ή σε τοίχους, να θυμίζουν σκοροφαγωμένες επιφάνειες σε μεγέθυνση.

Το πρόβλημα όμως είναι πιο σοβαρό, απ’ ότι θα υπέθετε κανείς σε μια πρώτη, πρόχειρη θεώρηση. Τα κτίρια αυτά, αρχίζουν σιγά- σιγά να αποτελούν υποδείγματα σύγχρονης –τρομάρα μας!- αρχιτεκτονικής. Φαντάζουν στα μάτια πολλών, ως πρωτοποριακά επιτεύγματα αρχιτεκτονικού σχεδιασμού και ορισμένα εξ αυτών βραβεύονται κιόλας από αρχιτεκτονικά ινστιτούτα και περιοδικά. Προβάλλονται πονηρά και συστηματικά από συγκεκριμένους μάνατζερς και διαφημιστές στα ΜΜΕ που τα διατυμπανίζουν ως τα νέα δήθεν πρότυπα της κατοίκησης. Καθιερώνεται έτσι μια εμπορική-εργολαβική αρχιτεκτονική της απόλυτης φαντασμαγορίας και κενότητας που παραπέμπει –πάντα- σε μια ανώτερη κοινωνικά τάξη, υποσχόμενη την πολυπόθητη κοινωνική ανέλιξη στα μικροαστικά όνειρα των καταναλωτών.

Απέναντι σ’ αυτή τη ρηχή αρχιτεκτονική της αστείρευτης ματαιοδοξίας, περιμένει κανείς (ίσως μάταια;) να υπάρξει μια απάντηση από την αρχιτεκτονική κοινότητα. Η ελευθερία της αρχιτεκτονικής έκφρασης είναι προφανώς αδιαπραγμάτευτη, όπως και ο πλουραλισμός των διαφορετικών απόψεων, την ίδια στιγμή όμως, είναι επιβεβλημένη και η κριτική αποτίμησή τους. Ο δημόσιος, ανοικτός προς την κοινωνία αρχιτεκτονικός και όχι μόνο διάλογος, είναι στις μέρες μας, περισσότερο από ποτέ, αναγκαίος! Μόνο θετικά αποτελέσματα θα έχει αυτή η συζήτηση και η κριτική, για την ποιότητα του αστικού περιβάλλοντος μέσα στο οποίο ζούμε και τα σοβαρά προβλήματα που αντιμετωπίζουμε στην καθημερινότητά μας.

Το κτισμένο περιβάλλον εκφράζει στο χώρο και στο χρόνο τον πολιτισμό μας, τις ταξικές αντιθέσεις, τις κοινωνικές ανακατατάξεις, κοντολογίς, το ποιοι πραγματικά είμαστε. Από τη μια χτίζονται τα τερατουργήματα της φλυαρίας και επιδειξιμανίας και από την άλλη, τεράστια τμήματα του πληθυσμού πασχίζουν να βρουν μάταια κάποιο σπίτι για να ζήσουν. Κι όλα αυτά, σε μια χώρα όπου η πολιτεία αγνοεί επιδεικτικά, δεκαετίες τώρα, την επιτακτική ανάγκη δημιουργίας συγκροτημάτων κοινωνικής κατοικίας, προκειμένου να αντιμετωπιστεί στοιχειωδώς, το τεράστιο στεγαστικό πρόβλημα που ταλανίζει την ελληνική κοινωνία. Η αρχιτεκτονική, εκτός από επάγγελμα, τέχνη, επιστήμη ή ότι άλλο χαρακτηρισμό της προσδώσουμε, επιτελεί ή θα όφειλε να επιτελεί και έναν διδακτικό ρόλο στην κοινωνία. Προτείνει πάντοτε έναν τρόπο ζωής και μ’ αυτή την έννοια: «Κάθε γραμμή που τραβάμε [οι αρχιτέκτονες] δεν είναι ουδέτερη. Έχει χρώμα και μάλιστα έντονο!» Άρα εμμέσως, πλην σαφώς, επιτελεί έναν κρίσιμο κοινωνικό, πολιτισμικό και πολιτικό εν τέλει ρόλο, απέναντι στον οποίο θα πρέπει να στεκόμαστε και να δίνουμε καθημερινά απαντήσεις αφουγκραζόμενοι τις πραγματικές ανάγκες της ζωής μας.

https://syspeirosiaristeronmihanikon.blogspot.com/2024/07/blog-post.html?fbclid=IwY2xjawRUSvtleHRuA2FlbQIxMABicmlkETFjOG5RSEdsWlB6RkQ0Z1Foc3J0YwZhcHBfaWQQMjIyMDM5MTc4ODIwMDg5MgABHqxa-o-BfGBAHgqG67nCuntrVw7-LLL3_TRXu98ZnhcO0byzH0rjnQs7A3Dw_aem_ojdfzvNac9i1V5gkHY_aDg

Total building activity in Greece increased by 15.6% in 2024

The Hellenic Statistical Authority (ELSTAT) announces the results of the Building Activity Survey for December 2024.

Specifically:

The total Building Activity (Private – Public) in Greece for December 2024, based on issued building permits, amounted to 2,929 building permits, corresponding to 709,273 m² of surface area and 2,881,141 m³ of volume. This represents an increase of 15.6% in the number of building permits, an increase of 12.0% in surface area, and a decrease of 3.0% in volume compared to the corresponding month of 2023.

Over the past twelve months, from January 2024 to December 2024, the total Building Activity (Private – Public), based on issued building permits nationwide, reached 30,992 building permits, corresponding to 7,283,503 m² of surface area and 31,997,772 m³ of volume. Compared to the corresponding period of January – December 2023, there was an increase of 14.9% in the number of building permits, an increase of 16.8% in surface area, and an increase of 9.7% in volume.

During the same period, January – December 2024, Private Building Activity nationwide recorded an increase of 14.9% in the number of issued building permits, an increase of 16.5% in surface area, and an increase of 8.7% in volume compared to the corresponding period of January – December 2023. The share of Public Building Activity in the total building volume for this period was 3.4%.

Μελαγχολία

Οδηγούσα, στο δρόμο για το Αμόνι Κορινθίας,

όπου ξαφνικά μία δύναμη γύρισε το κεφάλι μου,

τα μάτια μου μεγάλωσαν

το πόδι μου πάτησε το φρένο,

άνοιξα την πόρτα και τα πήγα δίπλα από αυτή την υπέροχη κλίμακα.

Τι ωραία που είναι τα έργα των ανθρώπων όταν περιέχουν σοφία,, γνώση, επιστήμη.

Ποιοι άραγε να ήταν αυτοί οι υπέροχοι άνθρωποι,

πόσα χρόνια πίσω,

με πόσο μεράκι και αγάπη έφτιαξαν κάτι υπέροχο, και απλό,

ας είναι καλά,

παναγιώτης γούτος

Greece adjusts Golden Visa program amid rising outlook for property market

Prices for Greek real estate are expected to continue higher, according to the central bank, a trend that is leading the government to fine tune investment thresholds for the country’s popular Golden Visa program to better channel property purchases by foreign buyers.

According to the latest annual report by the Bank of Greece, Greek housing prices jumped 13.4% last year following an 11.9% increase in 2022 and a 7.6% rise in 2021. The report notes a combination of factors that will help support prices in the near to medium term. In particular, it cites strong demand from foreign investors, Greece’s tourism boom, and young people looking to buy their first homes with government support, combined with the short supply of new constructions.

“Expectations for the Greek real estate market for the period ahead remain moderately positive, as uncertainties related to geopolitical instability at a global level remain significant,” the report says. “In the short term, however, and as long as foreign demand remains strong, prices are expected to continue their upward trend in the high-end segment of the market, lifting up prices in ancillary markets as well.”

The outlook by the Bank of Greece follows other data showing a banner year for real estate development, with building activity at a 13-year high and a further 13.5% jump in housing prices in the first quarter around Athens.

To better channel foreign interest in Greek real estate, the government has announced fresh changes to the Golden Visa program effective March 31. In the most sought after property markets – around greater Athens, greater Thessaloniki, Mykonos, Santorini, as well as islands with a population of over 3,100 inhabitants – the minimum threshold for securing a Golden Visa through real estate acquisition has been increased to €800,000. In other areas the threshold is €400,000.

But for industrial buildings that are converted into housing, and for historic buildings, the minimum threshold is €250,000. The government has also introduced incentives to convert non-residential buildings into homes, and for the conservation and restoration of historic buildings. The new rules also require that residential real estate acquired by investors be at least 120 sq.m. and explicitly prohibits its use for short-term rentals.

source

enterprisegreece

Golden Visa

The Greek government is planning to raise the minimum threshold for Golden Visa applicants investing in real estate to €800,000 in high demand areas, Prime Minister Kyriakos Mitsotakis said in remarks to Parliament. The move reflects the ongoing success of the program, which has brought in more than €1.5 billion in investment since it was launched in 2014. Last year, the government doubled the minimum threshold to €500,000 for qualifying properties in the center of Athens and Thessaloniki, as well as the popular tourist islands of Mykonos and Santorini.

Hermione Hills Luxury Cottage

Welcome to our cherished heritage property, a place where cherished memories and family history intertwine. This house holds a special place in our hearts as it is a legacy passed down from my beloved father. With great love and respect, we have meticulously renovated and restored this home, ensuring that its character and charm remain intact while offering modern comfort. Each corner of this house tells a story, and we invite you to create your own unforgettable moments within its walls. As you stay here, we hope you feel the warmth and love that we have poured into this place, honouring the memory of our father and creating a space for new memories to be cherished for years to come.

Escape to the tranquility and natural beauty of our cozy cottage, nestled in the heart of Ermionida region. Perfectly situated to offer both relaxation and adventure, our cottage is an ideal getaway for couples, families, or friends looking for a memorable vacation. Inside, you’ll find a warm and inviting space that blends rustic charm with modern comforts. Continue reading »

Αρχιτεκτονική σήμερα

Όταν 4 καταξιωμένοι διεθνώς Αρχιτέκτονες έρχονται στην Ελλάδα, είναι νέο. Διαλέξαμε και παρουσιάζουμε αποφθέγματα από αυτή τη διάλεξη στους φοιτητές μας των Αρχιτεκτονικών Σχολών…

“Το να σχεδιάζεις ένα κτίριο δεν απελευθερώνει απλώς τη δημιουργικότητά σου, πρέπει να εκλαμβάνεται και σαν κοινωνική και πολιτιστική ευθύνη”

“Η διαρκώς μεταβαλλόμενη εικόνα μιας πόλης σε ωθεί να σκεφτείς πως η αρχιτεκτονική είναι πλέον ένα μέσο προβολής και εντυπωσιασμού”

“Eίμαστε καλλιτέχνες; Όχι, οι αρχιτέκτονες αγωνιούν για δημιουργική έκφραση αλλά η δουλειά μας θεμελιώνεται πάνω σε αντικειμενικά κριτήρια. Παρέχουμε υπηρεσίες; Σε ποιον; Στον πελάτη; Αν σκεφτούμε πως από την ιδέα μας και την υλοποίησή της δεν εξαρτάται μόνο αυτός που μας πληρώνει, αλλά δυνητικά ο κάθε χρήστης, το κοινό, ο πολίτης, αμέσως μεγαλώνει ο αριθμός των ανθρώπων στους οποίους είμαστε υπόλογοι” Continue reading »

Me and AI in a short interview…

Under the weight of the train accident in Tempe, the lights fall on the Infrastructure of our country, and how much we have invested in it, as a development requirement… I thought I’d ask the AI and see what it says…

me: Do you have any data about the Public Investments in Infrastructures in Greece?

AI: Yes, I can provide you with some data about public investments in infrastructure in Greece.

According to the Hellenic Statistical Authority (ELSTAT), the total public investments in Greece for the year 2020 amounted to €8.9 billion, of which €3.3 billion (37%) was allocated for investments in infrastructures.

Specifically, the breakdown of public investments in infrastructures in Greece for 2020 was as follows:

€1.8 billion for transportation infrastructure
€1.1 billion for energy infrastructure
€244 million for water supply and sanitation infrastructure
€91 million for telecommunications infrastructure
€58 million for other types of infrastructure

Greenwich estate that held title of America’s priciest home now lists for $150M

Copper Beech Farm is the largest waterfront parcel in Greenwich. Situated on a private peninsula, it spans over 50 acres with almost a mile of frontage.

When Connecticut’s Copper Beech Farm sold for $120 million in 2014, it was the priciest home sale the country had ever seen, but the buyer’s identity remained secret. Now the mystery owner of the storied 50-acre estate is putting it back on the market for $150 million.

With nearly a mile of private frontage on Long Island Sound in affluent Greenwich, Copper Beech Farm is considered among the most significant single-family properties in the country. Originally known as Kincraig, the estate dates to the 1890s and once belonged to the Lauder Greenway family—Harriet Lauder Greenway’s father helped Andrew Carnegie start what would become U.S. Steel. The centerpiece is a French-Renaissance mansion spanning around 13,500 square feet.

One of the listing agents, declined to comment on the current owners, saying only that they are “Connecticutites.” She said their identity has been a “closely guarded secret” in the community since they purchased the property from timber tycoon John Rudey. Records list the owner as the Connecticut-based The Conservation Institute, LLC.

Η απαξίωση της νεοελληνικής αρχιτεκτονικής

Μέσα από την επικοινωνιακή φιέστα (ακόμη μία) του υπουργείου Πολιτισμού σχετικά με τη μελέτη της υπόγειας επέκτασης του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου, αναδύεται ξανά στην επιφάνεια η θλιβερή κατάσταση πλήρους απαξίωσης της αρχιτεκτονικής τα τελευταία χρόνια στη χώρα μας. Με την επιλογή του ξένου αρχιτεκτονικού γραφείου (και των Ελλήνων συνεργατών τους) κλείνει ακόμη μία μαύρη σελίδα πρωτόγνωρης υποβάθμισης της ελληνικής αρχιτεκτονικής, που δεν τιμά καθόλου την κοινότητα των Ελλήνων αρχιτεκτόνων στο σύνολό τους.

Ήδη από την πρώτη ανακοίνωση της υπουργού Πολιτισμού σχετικά με τη διαδικασία του κλειστού διαγωνισμού που επιλέχθηκε για την εκπόνηση της μελέτης, είχαν αρχίσει οι έντονες αντιδράσεις εκ μέρους μεμονωμένων συναδέλφων, αλλά και του Συλλόγου Αρχιτεκτόνων. Η κατακραυγή, φυσικά, προήλθε από την πρωτοφανή -για τα ελληνικά χρονικά- διαδικασία, με την οποία αποκλείονταν ουσιαστικά οι Έλληνες αρχιτέκτονες από τη δυνατότητα να συμμετάσχουν στον διαγωνισμό για τη μελέτη ενός τόσο σημαντικού και εμβληματικού κτηρίου, όπως το Νέο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο της Αθήνας Continue reading »

1 2 3 … 18 »